KOMUNIKATY

20 maja 2015

UCZESTNICY SPRAWDZIANU POWSZECHNEGO Sprawdzian Biochemiczny

Od 2015 r. udostępniamy uczestnikom sprawdzianów dodatkowe dane zbiorcze, dotyczące wyników programów sprawdzianów międzylaboratoryjnych realizowanych przez COBJwDL.
Kolejne sprawdziny właczane to biochemia, immunologia poszerzona, równowaga kwasowo-zasadowa i markery kardiolodiczne od ZIMA 2015 oraz hematologiczny, immunologia hormony od WIOSNA 2015.czytaj wiecej...

O nas

Centralny Ośrodek Badań Jakości w Diagnostyce Laboratoryjnej został powołany zarządzeniem Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 15 kwietnia 1997r., potwierdzone zarządzeniem z dnia 30 czerwca 2006r.

Podstawowym zadaniem Centralnego Ośrodka są starania o poprawę wiarygodności wyników badań laboratoryjnych, między innymi przez organizację porównawczych programów sprawdzianów międzylaboratoryjnych. Oczywiście sprawdziany międzylaboratoryjne organizowano w Polsce od wielu lat. Już w latach 60-tych ubiegłego wieku prowadzono różne programy regionalne – najwcześniej w Warszawie i Łodzi, a w roku 1972 przeprowadzono pierwszy sprawdzian obejmujący 250 placówek szpitalnych z całego kraju. W roku 1975 podjęto pierwszy stały program ogólnopolski, obejmując regularnymi comiesięcznymi sprawdzianami podstawowe oznaczenia chemiczne (obecnie 25 składników) w największych, wiodących laboratoriach kraju. Może być powodem dumy, że bez żadnych przerw czy zakłóceń program ten prowadzony jest do chwili obecnej. W roku 1978 przy MZiOS została utworzona Komisja Standaryzacji i Kontroli Jakości Badań Laboratoryjnych i Mikrobiologicznych. Poprzez tą Komisję Ministerstwo przejęło podstawowe finansowanie programu sprawdzianów (koszty materiałów kontrolnych i porta pocztowego). Ponieważ Komisja nie dysponowała żadnym aparatem wykonawczym, techniczną organizację prowadzonych sprawdzianów zapewniała społecznie Katedra Diagnostyki Laboratoryjnej Akademii Medycznej w Łodzi. Międzylaboratoryjne programy oceny wiarygodności ulegały stopniowej rozbudowie. W roku 1982 wprowadzono tzw. powszechny program chemiczny, którym objęto „wszystkie” polskie laboratoria (blisko 2000 placówek), a następnie programy oceny poprawności oznaczeń parametrów równowagi kwasowo-zasadowej, podstawowych parametrów hematologicznych czy koagulologicznych. Ta coraz szersza działalność przekraczała możliwości mającej zupełnie inne zadania i priorytety Katedry Diagnostyki Laboratoryjnej AM. Wymusiło to powołanie w roku 1997 Centralnego Ośrodka Badań Jakości w Diagnostyce Laboratoryjnej, który „z urzędu” zajął się problematyką wiarygodności wyników laboratoryjnych, w tym oczywiście organizacją sprawdzianów międzylaboratoryjnych. Zlokalizowanie Centralnego Ośrodka w Łodzi umożliwiło płynne przejęcie programów z Katedry Diagnostyki Laboratoryjnej AM, bez jakichkolwiek przerw czy zakłóceń. Jednocześnie pozwoliło na dalszą rozbudowę prowadzonych programów: częstotliwości sprawdzianów, liczby uczestników, liczby ocenianych składników czy liczby równolegle wykorzystywanych materiałów kontrolnych.

Obecnie w ramach 7 programów Centralny Ośrodek prowadzi rocznie 26 różnych sprawdzianów międzylaboratoryjnych, obejmujących – najczęściej w dwóch różnych materiałach kontrolnych równolegle – ocenę od 3 do 31 różnych składników w 250 – 1900 laboratoriach. W 2006 roku oceniono ponad 730 tys. wyników oznaczeń kontrolnych z zakresu chemii klinicznej, hematologii, koagulologii czy immunochemii. Niezbędna dalsza rozbudowa Centralnego Ośrodka zależy od możliwości finansowych. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 23 czerwca 2006 (Dz. U. nr 61, poz. 435), wszystkie badania laboratoryjne muszą podlegać kontroli jakości (pkt. 7.1.). Jednocześnie laboratoria są zobowiązane do udziału w programach organizowanych przez Centralny Ośrodek. Dla badań nieobjętych programami Centralnego Ośrodka laboratoria winny brać udział w innych programach krajowych lub międzynarodowych. Potencjalne potrzeby są więc bardzo duże, zarówno w sensie organizacyjnym, jak i finansowym. Udział w programach organizowanych przez Centralny Ośrodek ma jedną podstawową zaletę – jest bezpłatny, koszty pokrywa obecnie Ministerstwo Zdrowia. Centralny Ośrodek zbiera informacje o zmieniającej się popularności różnych badań laboratoryjnych, co ma umożliwić zaplanowanie racjonalnej rozbudowy realizowanych programów – oczywiście po zdobyciu odpowiednich funduszy. Aktualnie najpilniejsze wydaje się wprowadzenie programu oceny jakości wyników markerów kardiologicznych oraz glikowanej hemoglobiny.

Aczkolwiek wspomniana obligatoryjność udziału w programach prowadzonych przez Centralny Ośrodek będzie obowiązywać dopiero od 1 kwietnia 2009r. (3 lata vacatio legis), celowe wydaje się jak najszybsze dołączenie do prowadzonych programów. Centralny Ośrodek chce pomóc wszystkim współpracującym z nim laboratoriom, przede wszystkim przez zapewnienie możliwie zindywidualizowanych informacji o rozpowszechnieniu różnych badań i metod ich oznaczania, popularności wykorzystywanej aparatury i odczynników, poprawności / wiarygodności wyników zależnie od warunków ich uzyskania. Wartość tych informacji zależy od liczby placówek współpracujących z Centralnym Ośrodkiem i od rzetelności przekazywanych danych. Dobra dwukierunkowa współpraca wszystkich placówek współpracujących z Centralnym Ośrodkiem jest niezbędnym warunkiem osiągnięcia celu ostatecznego – zapewnienie wymaganej, wysokiej wiarygodności wyników badań laboratoryjnych.